Spirituele kerstwens van André van der Braak: ik wens u allen een spirituele Kerst

Het wordt er niet gemakkelijker op om kerstwensen uit te spreken die niemand voor het hoofd stoten. Koning Willem-Alexander schrikt er niet voor terug om zijn landgenoten, die naar zijn eigen zeggen veel meer zijn dan 17 miljoen selfies, in zijn jaarlijkse kersttoespraak een gezegend Kerstfeest toe te wensen.

In een column op de website nieuwwij wenst André van der Braak, hoogleraar boeddhistische filosofie in dialoog met andere levensbeschouwelijke tradities aan de VU in Amsterdam, zijn lezers een spirituele Kerst. Waarom?

Tweetable Kerst quotes en Kerstmis citaten voor de kerstperiode.028Het katholieke ‘zalig kerstfeest’ klinkt velen te religieus in de oren. Het seculiere alternatief, ‘gelukkig kerstfeest’, doet wat hem betreft geen recht aan de religieuze oorsprong van het Kerstfeest. Hij ziet de oplossing in ‘spiritueel Kerstfeest’ omdat het woord ‘spiritualiteit’ een onstuitbare opmars maakt en in vele lagen van de samenleving doordringt.

André van der Braak constateert dat het woord ‘spiritualiteit’ lange tijd werd geassocieerd met de New Age, met zweverige en occulte zaken. Hij stelt ook vast dat  vandaag de dag ook vele intellectuelen van onverdachte huize het begrip adopteren.

Zo pleit bijvoorbeeld de befaamde atheïst en religiecriticus Sam Harris pleit in zijn laatste boek voor een ‘spiritualiteit zonder religie’. Na jarenlang de wereldgodsdiensten te hebben bekritiseerd, pleit hij in zijn laatste boek voor een ‘spiritualiteit zonder religie’.

Harris heeft zich bekeerd tot de spiritualiteit. Daardoor voelt hij zich wel in beetje in de verlegenheid, want hij vertrouwt de interviewster toe: ‘Ik leg me er maar bij neer dat ik hetzelfde woord gebruik als Deepak Chopra’.

Sam Harris past in een nieuwe beweging die in de Verenigde Staten sterk in opmars is: de Spiritual But Not Religious (SBNR). Evenals onze ‘zwevende gelovigen’ en multiple belongers, ontleent de SBNR zijn identiteit aan het ontbreken van religie. Ondertussen voelt Sam Harris zich vrij om te putten uit allerhande religieuze tradities, om zo te voldoen aan zijn behoefte aanzingeving.

André van der Braak besluit zijn column met de woorden: ‘Nu religiehaters als Sam Harris zich het begrip ‘spiritualiteit’ toe gaan eigenen, is het begrip definitief salonfähig geworden. Iedereen, van atheïst tot boeddhist tot hindoe, kan zich met een gerust hart ‘spiritueel’ noemen. Wellicht is het slechts een kwestie van tijd voordat christenen, moslims en joden zich hierbij aansluiten. Zal het begrip ‘religie’ dan uiteindelijk op de vuilnisbelt van de geschiedenis belanden? Ik wens u allen een spirituele Kerst toe.’

Spirituele kerstwens we wensen je een spirituele kerst 570