Kerstmis volgens de katharen, tekst van Antonin Gadal

 

‘Kinderen, God is liefde’, sprak de meester van de parfaits, van de reinen, van de bonhommes onophoudelijk in de dertiende eeuw in de inwijdingsgrotten, de Églises van Ornolac en Ussat in Zuid-Frankrijk. En de leerlingen, hunkerend naar kennis, stelden de ene vraag na de andere.

Meester, vertel ons over de Zoon, de zichtbare God.

De apostel heeft gezegd: ‘Hij is het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God’. Hij is God de Schepper, want alles is door Hem gemaakt. Hij is ook God de Verlosser, want het Woord is vlees geworden. De Verlosser is dezelfde als de Schepper, want om een wereld te herscheppen moet ze eerst geschapen zijn.

Maar zegt de apostel niet: ‘Het heil is uit de joden?’

Het is niet de apostel, maar Jezus die dit zegt. Judea heeft inderdaad Jezus voortgebracht, maar de Grieken en het oosten hebben de Christus gebaard. Meer nog dan Mozes is Plato zijn profeet en voorloper. Judea heeft Christus gekruisigd en het evangelie verworpen. Het Grieks is de heilige taal; het evangelie is het heilige erfgoed van Griekenland. Door Johannes en Plato is het katharisme afkomstig van Christus; en daarom reikt het kathaarse ideaal zo hoog.

Is Christus uit de maagd Maria geboren?

Lucas en Matthéüs zeggen het. Marcus bewaart hierover het stilzwijgen. Johannes doet hem uit de schoot van de Vader geboren worden. Matthéüs brengt zijn afstamming terug tot Abraham, Lucas zijn menselijke afkomst tot Adam, en Johannes zijn hemelse afstamming tot God. Alleen Johannes heeft zijn eeuwige oorsprong gezien. Evenals de wijsheid van de Hellenen, is hij voortgekomen uit het goddelijke brein. Hij heeft, evenals het morgengloren, alles overgoten met zijn licht. Hij is niet uit een vrouw geboren, maar hij is gekomen door de gouden hemelpoort.

In de oosterse talen is geest een vrouwelijk principe. De christelijke kerk idealiseerde het moederschap van Maria in kathaarse zin. Augustinus, bisschop van Hippona, heeft gezegd: ‘God sprak door zijn engel, en de maagd werd doordrongen van zijn woord en door het gehoor’. En bij Proclus, patriarch van Constantinopel, bij Gregorius de wonderdoener en de oosterse kerk vóór het concilie van Nicea is de moeder van Christus niet menselijk, maar hemels. Zij heette niet Maria, maar Mani, Mens. Hij is neergedaald uit de hemel met de schoonheid van een onsterfelijke en met de stralende luister van het oosten.

En verder de kribbe, de stal en het verhaal van de herders in Bethlehem?

Dat is een prachtig aards symbool, maar geen historische en wetenschappelijke werkelijkheid.

Maar heeft Johannes niet gezegd dat het Woord vlees geworden is?

Zeker, maar het vlees is slechts een sluier en de stof een schaduw. Bovendien moest het vlees van Christus noodzakelijkerwijs verschillen van dat van een menselijk lichaam. Geschapen uit een maagd, door een straal van de Geest, moest zijn lichaam geestelijk zijn. Dit lichaam

dat veertig dagen vastte;
dat als een wolk door de menigte gleed;
dat door gesloten deuren ging als de adem van de wind;
dat op zee wandelde als op marmer;
dat als een duif wegzweefde in de luisterrijke glanzen van de Thabor,

was ethertischer dan een menselijk lichaam, gelijk aan dat van de engelen, in één woord: wonderbaar.

Het Bethlehem van de Christus is de hemel!
Zijn kribbe: de tabernakel van God.
Kerstmis is de gedenkdag van de geboorte van de Mensheid!
Immanuël: God met ons.
God levend in de Mensheid!
De goddelijke Mensheid!
De menselijke Mensheid!

Kijk, dat onthult ons deze gezegende dag:
maar …. u weet evenals ik, er rest nog veel arbeid om dit de mensen te doen begrijpen.

Bethlehem! Mysterie van de Geest-Mens!
Hoogste offer van de stofgeboren Mens!
Ster van Bethlehem!
Pentakel van Bethlehem!
Transformatie,
Metamorfose, Stof-Mens,
Geest-Mens,
De fase van de verpopping in de oude Egyptische mysteriën!

Ziedaar wat deze gezegende dag ons ontsluiert.

De schone vertroostingen van Bethlehem worden over u allen uitgestort.

Bron: Het erfgoed der katharen van Antonin Gadal